ရောဂါလက္ခဏာအသစ်များအခက်အခဲမျိုချခြင်း သို့မဟုတ် အစာသည် သင့်လည်ချောင်းထဲတွင် တစ်ဆို့နေသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်းသည် စိုးရိမ်စရာဖြစ်နိုင်သည်။ မျိုချခြင်းသည် လူများ မကြာခဏ ဗီဇအရနှင့် မစဉ်းစားဘဲ လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်နှင့် မည်သို့ပြုပြင်ရမည်ကို သင်သိချင်ပါသည်။ မျိုချရခက်ခဲခြင်းသည် ကင်ဆာ၏ လက္ခဏာတစ်ခုလားဟုလည်း သင်တွေးမိပေမည်။
ကင်ဆာသည် အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း၊ ၎င်းသည် အဖြစ်နိုင်ဆုံးအကြောင်းရင်းမဟုတ်ပါ။ အများအားဖြင့်၊ အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်းသည် gastroesophageal reflux disease (GERD) (နာတာရှည်အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်း) သို့မဟုတ် ပါးစပ်ခြောက်ခြင်းကဲ့သို့သော ကင်ဆာမဟုတ်သော အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
ဤဆောင်းပါးသည် အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများအပြင် သတိပြုရမည့် လက္ခဏာများကို လေ့လာပါမည်။
dysphagia အတွက် ဆေးပညာအသုံးအနှုန်းမှာ dysphagia ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ခံစားရပြီး ဖော်ပြရန် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ dysphagia ၏ ရောဂါလက္ခဏာများသည် ပါးစပ် သို့မဟုတ် အစာမျိုပြွန် (ပါးစပ်မှ အစာအိမ်သို့ အစာပြွန်) မှ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
အစာမျိုပြွန်အတွင်း အစာမျိုပြွန်အတွင်း အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းရှိသော လူနာများသည် အနည်းငယ်ကွဲပြားသော ရောဂါလက္ခဏာများကို ဖော်ပြနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် အောက်ပါတို့ကို ခံစားရနိုင်သည်-
အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်းအများစုသည် ကင်ဆာကြောင့်မဟုတ်ဘဲ အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မျိုချခြင်းလုပ်ဆောင်ချက်သည် ကောင်းမွန်စွာလုပ်ဆောင်ရန် အရာများစွာလိုအပ်သော ရှုပ်ထွေးသောလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အစာမျိုချခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များ ပျက်ယွင်းသွားပါက အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်းဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
မျိုချခြင်းသည် ပါးစပ်တွင်စတင်ပြီး ဝါးခြင်းသည် တံတွေးနှင့် အစားအစာကို ရောနှောပြီး ၎င်းကို ချေဖျက်ကာ အစာချေဖျက်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်ပေးသည်။ ထို့နောက် လျှာသည် bolus (သေးငယ်ပြီး လုံးဝိုင်းသော အစားအစာအပိုင်းအစ) ကို လည်ချောင်းနောက်ဘက်မှတစ်ဆင့် အစာပြွန်ထဲသို့ တွန်းပို့ရန် ကူညီပေးသည်။
၎င်းရွေ့လျားသည်နှင့်အမျှ အစားအစာများကို အဆုတ်သို့ ဦးတည်သော လေပြွန် (လေပြွန်) တွင်မဟုတ်ဘဲ အစာမျိုပြွန်တွင် ထိန်းထားရန် epiglottis ပိတ်သွားသည်။ အစာမျိုပြွန်၏ကြွက်သားများသည် အစားအစာကို အစာအိမ်ထဲသို့ တွန်းပို့ရန် ကူညီပေးသည်။
မျိုချခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်၏ မည်သည့်အစိတ်အပိုင်းကိုမဆို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အခြေအနေများသည် အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်း၏ လက္ခဏာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤအခြေအနေအချို့တွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-
ဖြစ်နိုင်ခြေအရှိဆုံးအကြောင်းရင်းမဟုတ်သော်လည်း၊ မျိုချရခက်ခဲခြင်းသည်လည်း ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သည်။ အစာမျိုချရခက်ခဲခြင်းဆက်ရှိနေပါက၊ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပိုဆိုးလာပြီး ပိုမိုမကြာခဏဖြစ်ပွားပါက ကင်ဆာဟု သံသယရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် အခြားလက္ခဏာများလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
ကင်ဆာအမျိုးအစားများစွာသည် မျိုချရခက်ခဲခြင်း၏ လက္ခဏာများကို ပြသနိုင်သည်။ အဖြစ်အများဆုံးကင်ဆာများမှာ ဦးခေါင်းနှင့် လည်ပင်းကင်ဆာ သို့မဟုတ် အစာမျိုပြွန်ကင်ဆာကဲ့သို့သော မျိုချသည့်ဖွဲ့စည်းပုံများကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေသော ကင်ဆာများဖြစ်သည်။ အခြားကင်ဆာအမျိုးအစားများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်နိုင်သည်-
မျိုချခြင်းယန္တရားကို ထိခိုက်စေသော ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြေအနေတစ်ခုသည် အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤရောဂါအမျိုးအစားများတွင် မှတ်ဉာဏ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သော သို့မဟုတ် ကြွက်သားအားနည်းခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ အခြေအနေများ ပါဝင်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် အခြေအနေကို ကုသရန် လိုအပ်သော ဆေးဝါးများသည် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအနေဖြင့် အစာမျိုချရာတွင် ခက်ခဲခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် အခြေအနေများလည်း ပါဝင်နိုင်သည်။
မျိုချရခက်ခဲနေပါက သင့်စိုးရိမ်မှုများကို သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူနှင့် ဆွေးနွေးလိုပေမည်။ ရောဂါလက္ခဏာများ ဘယ်အချိန်တွင် ပေါ်လာသည်နှင့် အခြားလက္ခဏာများ ရှိမရှိကို မှတ်သားထားရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဆရာဝန်ကို မေးခွန်းတွေမေးဖို့လည်း ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါတယ်။ မေးမြန်းဖို့ ဘယ်တော့မှ မမေ့အောင် ရေးမှတ်ထားပြီး ယူဆောင်သွားပါ။
အစာမျိုချရခက်ခဲခြင်းကို ခံစားရတဲ့အခါ စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့ လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တချို့လူတွေက ဒါဟာ ကင်ဆာကြောင့်လို့ စိုးရိမ်ကြပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ကင်ဆာကတော့ ဖြစ်နိုင်ခြေအရှိဆုံး အကြောင်းရင်း မဟုတ်ပါဘူး။ ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း၊ အစာအိမ်နဲ့ အစာမျိုပြွန်အောက်ဆီဒင့်ရောဂါ ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးတွေလိုမျိုး တခြားအခြေအနေတွေကလည်း မျိုချရခက်ခဲခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
မျိုချရာတွင် အခက်အခဲဆက်လက်ရှိနေပါက ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာများ၏ အကြောင်းရင်းကို အကဲဖြတ်ပါ။
Wilkinson JM, Cody Pilley DC, Wilfat RP။ အစာမျိုချမှုခက်ခဲခြင်း- အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် ပူးတွဲစီမံခန့်ခွဲမှု။ ကျွန်ုပ်သည် မိသားစုဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 2021;103(2):97-106။
Noel KV၊ Sutradar R၊ Zhao H၊ et al. လူနာမှ အစီရင်ခံတင်ပြသော ရောဂါလက္ခဏာဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးသည် ဦးခေါင်းနှင့် လည်ပင်းကင်ဆာအတွက် အရေးပေါ်ဌာနသို့ သွားရောက်ခြင်းနှင့် မမျှော်လင့်ဘဲ ဆေးရုံတက်ရခြင်း၏ ခန့်မှန်းချက်တစ်ခုဖြစ်သည်- ရေရှည်လူဦးရေအခြေခံ လေ့လာမှုတစ်ခု။ JCO. 2021;39(6):675-684။ နံပါတ်: 10.1200/JCO.20.01845
ဂျူလီ စကော့တ်၊ MSN၊ ANP-BC၊ AOCNP ဂျူလီသည် အသိအမှတ်ပြု အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ကင်ဆာရောဂါကု သူနာပြုဆရာမတစ်ဦးနှင့် အလွတ်တန်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု စာရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လူနာများနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အသိုင်းအဝိုင်းကို ပညာပေးရာတွင် စိတ်အားထက်သန်သူဖြစ်သည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်