အဆုတ်ကင်ဆာ
အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြချက်:
အဆုတ်ကင်ဆာ (အဆုတ်ပြွန်ကင်ဆာဟုလည်း လူသိများသည်) သည် အရွယ်အစားအမျိုးမျိုးရှိသော အဆုတ်ပြွန်အပေါ်ယံတစ်ရှူးများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကင်ဆာဖြစ်စေသော အဆုတ်ကင်ဆာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်အရ အလယ်ဗဟို၊ အပြင်ဘက်နှင့် အကြီးစား (ရောနှော) ဟု ခွဲခြားထားသည်။
ကူးစက်ရောဂါဗေဒ
အဆုတ်ကင်ဆာသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာအကျိတ်နှင့် ကင်ဆာကြောင့်သေဆုံးမှု၏ အဖြစ်အများဆုံးအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကင်ဆာသုတေသနဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှစ်စဉ် အဆုတ်ကင်ဆာလူနာအသစ် ၁ သန်းခန့်ရှိပြီး ကင်ဆာလူနာ ၆၀% သည် အဆုတ်ကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးကြသည်။
ရုရှားနိုင်ငံတွင် အဆုတ်ကင်ဆာသည် အကျိတ်ရောဂါများထဲတွင် ပထမနေရာတွင် ရှိနေပြီး ဤရောဂါဗေဒ၏ ၁၂% ရှိပြီး သေဆုံးသူအကျိတ်လူနာ ၁၅% တွင် အဆုတ်ကင်ဆာအဖြစ် ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိရသည်။ အမျိုးသားများတွင် အဆုတ်ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုနှုန်း မြင့်မားသည်။ အမျိုးသားများတွင် ကင်ဆာအကျိတ်လေးခုလျှင် တစ်ခုသည် အဆုတ်ကင်ဆာဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးများတွင် အကျိတ်ဆယ့်နှစ်ခုလျှင် တစ်ခုသည် အဆုတ်ကင်ဆာဖြစ်သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် အဆုတ်ကင်ဆာသည် အမျိုးသား ၃၂% ကို သေဆုံးစေပြီး အမျိုးသမီး ၇.၂% ကို ကင်ဆာအကျိတ်များရှိကြောင်း ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
