အစာအိမ်ကင်ဆာကာကွယ်ခြင်း

အစာအိမ်ကင်ဆာအကြောင်း အထွေထွေအချက်အလက်

အစာအိမ် (အစာအိမ်) ကင်ဆာသည် အစာအိမ်တွင် malignant (ကင်ဆာ) ဆဲလ်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။

အစာအိမ်သည် ဝမ်းဗိုက်အပေါ်ပိုင်းရှိ J-ပုံသဏ္ဍာန်အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အစာချေစနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး စားသုံးသော အစားအစာများတွင်ပါဝင်သော အာဟာရဓာတ်များ (ဗီတာမင်များ၊ သတ္တုဓာတ်များ၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များ၊ အဆီများ၊ ပရိုတင်းများနှင့် ရေ) ကို စီမံဆောင်ရွက်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှ မစင်များကို စွန့်ထုတ်ရန် ကူညီပေးသည်။ အစားအစာသည် လည်ချောင်းမှ အစာအိမ်သို့ အစာမျိုပြွန်ဟုခေါ်သော အခေါင်းပေါက်ရှိသော ကြွက်သားပြွန်မှတစ်ဆင့် ရွေ့လျားသည်။ အစာအိမ်မှ ထွက်ခွာပြီးနောက် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းချေဖျက်ထားသော အစားအစာသည် အူသိမ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် အူမကြီးထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားသည်။

အစာအိမ်ကင်ဆာဆိုသည်မှာစတုတ္ထမြောက်ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာ။

အစာအိမ်ကင်ဆာကာကွယ်ခြင်း

အောက်ပါတို့သည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အချက်များဖြစ်သည်။

၁။ အချို့သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများ

အောက်ပါဆေးဘက်ဆိုင်ရာအခြေအနေများထဲမှ တစ်ခုခုရှိခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။

• အစာအိမ်တွင် Helicobacter pylori (H. pylori) ပိုးဝင်ခြင်း။
• အူလမ်းကြောင်း မက်တာပလာစီယာ (အစာအိမ်နံရံရှိဆဲလ်များကို ပုံမှန်အားဖြင့် အူလမ်းကြောင်းနံရံရှိဆဲလ်များဖြင့် အစားထိုးသည့် အခြေအနေ)။
• နာတာရှည် atrophic gastritis (အစာအိမ် ရေရှည်ရောင်ရမ်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အစာအိမ်အမြှေးပါးခြင်း)။
• ပါနစ်ရှပ်စ် သွေးအားနည်းရောဂါ (ဗီတာမင် B12 ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သွေးအားနည်းရောဂါ အမျိုးအစားတစ်ခု)။
• အစာအိမ် (အစာအိမ်) ပေါ်လစ်ပ်များ။

၂။ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အခြေအနေအချို့

မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အခြေအနေများသည် အောက်ပါတို့မှ တစ်ခုခုရှိသူများတွင် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သည်။

• အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်ဖူးသော မိခင်၊ ဖခင်၊ အစ်မ သို့မဟုတ် အစ်ကို။
• သွေးအမျိုးအစား A။
• လီ-ဖရောမီနီ ရောဂါလက္ခဏာစု။
• မိသားစု adenomatous polyposis (FAP)။
• မျိုးရိုးလိုက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော nonpolyposis အူမကြီးကင်ဆာ (HNPCC; Lynch syndrome)။

၃။ အစားအသောက်

အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေသည် အောက်ပါလူများတွင် ပိုများနိုင်သည်-

• သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ပါဝင်မှုနည်းသော အစားအစာကို စားသုံးပါ။
• ဆားငန်သော သို့မဟုတ် မီးခိုးငွေ့ထုတ်ထားသော အစားအစာများ များများစားပါ။
• စားသုံးသင့်သည့်အတိုင်း ပြင်ဆင်မထားရှိသော သို့မဟုတ် သိမ်းဆည်းမထားရှိသော အစားအစာများကို စားသုံးပါ။

၄။ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ

အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအချက်တွေမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

• ရောင်ခြည်ဒဏ်ခံရခြင်း။
• ရာဘာ သို့မဟုတ် ကျောက်မီးသွေးလုပ်ငန်းတွင် လုပ်ကိုင်ခြင်း။

အစာအိမ်ကင်ဆာအဖြစ်များသော နိုင်ငံများမှ လာသူများတွင် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။

အောက်ပါတို့သည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်သော အကာအကွယ်ပေးသည့်အချက်များဖြစ်သည်။

၁။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ခြင်း

ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း လေ့လာမှုများက ပြသသည်။ ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးလိပ်လုံးဝမသောက်ခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေသည်။ ဆေးလိပ်ဖြတ်သော ဆေးလိပ်သောက်သူများသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေသည်။

၂။ Helicobacter pylori ပိုးဝင်ခြင်းကို ကုသခြင်း

Helicobacter pylori (H. pylori) ဘက်တီးရီးယား နာတာရှည်ကူးစက်ခံရခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း လေ့လာမှုများက ပြသနေသည်။ H. pylori ဘက်တီးရီးယားသည် အစာအိမ်ကို ကူးစက်သောအခါ အစာအိမ်သည် ရောင်ရမ်းလာပြီး အစာအိမ်နံရံရှိ ဆဲလ်များတွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဤဆဲလ်များသည် မူမမှန်ဖြစ်လာပြီး ကင်ဆာဖြစ်လာနိုင်သည်။

H. pylori ပိုးကို ပဋိဇီဝဆေးများဖြင့် ကုသခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေကြောင်း လေ့လာမှုအချို့က ပြသထားသည်။ H. pylori ပိုးကို ပဋိဇီဝဆေးများဖြင့် ကုသခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးမှုအရေအတွက်ကို လျော့ကျစေသည် သို့မဟုတ် ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သော အစာအိမ်အတွင်းအလွှာပြောင်းလဲမှုများကို ပိုဆိုးမလာစေရန် ထိန်းထားပေးသည်ဆိုသည်ကို ရှာဖွေရန် နောက်ထပ်လေ့လာမှုများ လိုအပ်ပါသည်။

H. pylori ကုသမှုပြီးနောက် ပရိုတွန်စုပ်ထုတ်ဆေး (PPI) သောက်သုံးသော လူနာများသည် PPI များ အသုံးမပြုသူများထက် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း လေ့လာမှုတစ်ခုအရ သိရသည်။ H. pylori ကုသမှုခံယူသော လူနာများတွင် PPI များသည် ကင်ဆာဖြစ်စေခြင်း ရှိ၊ မရှိ သိရှိရန် နောက်ထပ်လေ့လာမှုများ လိုအပ်ပါသည်။

အောက်ပါအချက်များသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေသည် သို့မဟုတ် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေအပေါ် သက်ရောက်မှုမရှိသည်ကို မသိရှိရသေးပါ။

၁။ အစားအသောက်

လတ်ဆတ်သော သစ်သီးဝလံများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို လုံလောက်စွာ မစားခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဗီတာမင်စီနှင့် ဘီတာကာရိုတင်း မြင့်မားစွာပါဝင်သော သစ်သီးဝလံများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို စားသုံးခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေနိုင်ကြောင်း လေ့လာမှုအချို့က ဖော်ပြကြသည်။ ဂျုံကြမ်း၊ ကာရိုတီနွိုက်၊ လက်ဖက်စိမ်းနှင့် ကြက်သွန်ဖြူတွင် တွေ့ရှိရသော အရာများသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေနိုင်ကြောင်း လေ့လာမှုများက ဖော်ပြနေသည်။

ဆားများများပါတဲ့ အစားအစာတွေ စားသုံးခြင်းက အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်တယ်လို့ လေ့လာမှုတွေက ဖော်ပြပါတယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက လူအတော်များများဟာ သွေးတိုးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချဖို့အတွက် ဆားနည်းနည်းပဲ စားလာကြပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း အမေရိကန်မှာ အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ကျဆင်းလာတာပါ။

၂။ အစားအသောက်ဖြည့်စွက်စာများ

ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်နှင့် အခြားအစားအသောက်ဖြည့်စွက်စာအချို့ သောက်သုံးခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးသည်ဆိုသည်ကို မသိရှိရသေးပါ။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် အစားအစာတွင် ဘီတာကာရိုတင်း၊ ဗီတာမင် E နှင့် ဆီလီနီယမ်ဖြည့်စွက်စာများကို လေ့လာမှုတစ်ခုအရ အစာအိမ်ကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးမှုအရေအတွက် လျော့နည်းသွားကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ လေ့လာမှုတွင် ၎င်းတို့၏ ပုံမှန်အစားအစာများတွင် ဤအာဟာရဓာတ်များ မပါဝင်သူများ ပါဝင်နိုင်သည်။ အစားအသောက်ဖြည့်စွက်စာများ ပိုမိုစားသုံးခြင်းသည် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစားအစာကို စားသုံးပြီးသူများတွင် အလားတူအကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမည်ဆိုသည်ကို မသိရှိရသေးပါ။

အခြားလေ့လာမှုများတွင် ဘီတာကာရိုတင်း၊ ဗီတာမင်စီ၊ ဗီတာမင်အီး သို့မဟုတ် ဆီလီနီယမ်ကဲ့သို့သော အစားအသောက်ဖြည့်စွက်စာများ သောက်သုံးခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေသည်ဟု မပြသထားပါ။

ကင်ဆာရောဂါကာကွယ်တားဆီးရေး လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုများကို ကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ရန်နည်းလမ်းများကို လေ့လာရန်အတွက် အသုံးပြုပါသည်။

ကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ရေး လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုများကို ကင်ဆာရောဂါအမျိုးအစားအချို့၏ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန်နည်းလမ်းများကို လေ့လာရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။ အချို့သော ကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ရေး စမ်းသပ်မှုများကို ကင်ဆာရောဂါမရှိသော်လည်း ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသော ကျန်းမာသူများနှင့် ပြုလုပ်သည်။ အခြားကာကွယ်ရေး စမ်းသပ်မှုများကို ကင်ဆာရောဂါရှိဖူးပြီး အလားတူအမျိုးအစား အခြားကင်ဆာကို ကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် ကင်ဆာအမျိုးအစားအသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် ကြိုးစားနေသူများနှင့် ပြုလုပ်သည်။ အခြားစမ်းသပ်မှုများကို ကင်ဆာအတွက် အန္တရာယ်အချက်များ မရှိကြောင်း သိရှိထားသော ကျန်းမာသော စေတနာ့ဝန်ထမ်းများနှင့် ပြုလုပ်သည်။

ကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ရေး လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုအချို့၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လူများလုပ်ဆောင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ကင်ဆာရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်မနိုင် ရှာဖွေရန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် သစ်သီးဝလံများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ စားသုံးခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အချို့သောဆေးဝါးများ၊ ဗီတာမင်များ၊ သတ္တုဓာတ်များ သို့မဟုတ် အစားအစာဖြည့်စွက်စာများ သောက်သုံးခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။

အစာအိမ်ကင်ဆာကို ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းအသစ်များကို လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုများတွင် လေ့လာနေကြသည်။

အရင်းအမြစ်:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR62850&type=1